بازار سایه

یزد از پیش می‌داند چگونه سایه بسازد. این پروژه به‌جای ابداع بنایی تازه، همین دانش و دیوارهایی را که آن را نگه داشته‌اند به عاریت می‌گیرد.

سایت گذری ۴۲۰ متری است که زمانی دو بازارچه محله‌ای را به هم پیوند می‌داد و با انتقال داد‌وستد به شهر جدید خالی شده است. دیوارهایش سالم‌اند، عرضش برای پیاده‌روی مناسب است و از پیش میان بادگیرها و خانه‌های حیاط‌دار قرار گرفته است. آنچه کم دارد، سایه در بعدازظهرهای طولانی تابستان است.

سایبان مجموعه‌ای از قطعات است: تیرهای چوبی که بر نبشی‌های کوچک فولادی متصل به پدهای تازه گچ‌آهک تکیه دارند و پنل‌های پارچه‌ای بافته‌شده را نگه می‌دارند که می‌توان آن‌ها را کشید، باز کرد یا جایگزین کرد. به هیچ پی تازه‌ای نیاز نیست، هر اتصال برگشت‌پذیر است و ابعاد قطعات چنان است که نجاران و چادردوزان محلی بتوانند از آن نگهداری کنند.

در امتداد مسیر، سه حیاط کوچک در جاهایی که خانه‌ها فرو ریخته‌اند گشوده می‌شوند. هر یک آب، درخت و نشیمن دارد و به فروشندگان و خریداران جایی برای مکث می‌دهد و هوای خنک‌تر را پیش از جریان یافتن در گذر سرپوشیده در خود نگه می‌دارد.

بازار سایه بیش از آنکه بنا باشد، توافقی میان همسایگان است: سقفی که از آنِ گذر است و دیوارهایی آن را نگه داشته‌اند که از آنِ همه ساکنان پیرامون‌اند.